Romatoid Artrit Tanı Kriterleri (1956, 1987 ve 2010 kriterler)

_______________________________________________________ 

Romatoid Artrit 1956 ARA Tanı Kriterleri

1.Sabah tutukluğu

2.En az bir eklemde, harekette ağrı ve hassasiyet

Doktor tarafından gözlenmelidir.

3. En az bir eklemde şişlik

Doktor tarafından gözlenmelidir

Sadece kemik büyümesi değil, yumuşak dokuda kalınlaşma ve sıvı olmalıdır.

4. Diğer eklemlerden en az birinde daha şişlik

Doktor tarafından gözlenmelidir.

İki eklem tutulumu arasında 3 aydan fazla semptomsuz dönem olmamalıdır.

5.Simetrik eklem şişliği, aynı anda tutuluma bağlı (

Doktor tarafından gözlenmelidir.

MCP, PIP ve MTP eklemlerde mutlak simetri aranmaz.

DIP eklem tutulumu dikkate alınmaz.

6.Subkutan nodüller

Doktor tarafından gözlenmelidir.

Kemik çıkıntıları üzerinde, eklemlerin ekstansör yüzlerinde veya eklem çevresinde

7.RA için tipik radyolojik değişiklikler.

Sadece dejeneratif değişiklikler değil, periartiküler mineral kaybı da dahil.

Dejeneratif değişiklikler RA’li hasta grubunu dışlamamalıdır.

8.Pozitif koyun hücre aglütünasyonu veya pozitif streptokok aglütinasyon testi

RF pozitifliği

9.Sinoviyal sıvıda zayıf müsin pıhtısı (Shreds ve Cloudy solüsyonu ile birlikte)

10.Sinoviyal zarda karakteristik değişiklikler. Şunlardan 3 ya da fazlası;

Villöz hipertrofi

Yüseyel sinoviyal hücre proliferasyonu

Lenfoid nodül şeklinde kronik enflamatuvar hücre enfiltrasyonu

Lenfositler veya plazma hücreleri,

Yüzeylerde ve interstisyel dokuda kompakt fibrin deposizyonu,

Hücre nekroz odakları.

11.Nodülde karakteristik değişiklikler.

Santral zonda hücre nekrozuna bağlı granülomatöz odaklar

Çevresinde fiske hücre proliferasyonu

Periferde fibrozis ve enflamatuvar hücre infiltrasyonu, ağırlıklı olarak perivasküler.

 

Açıklama:

              Bu kriterlere göre hastalık önce “Kesin – Definit”, “Muhtemel-Probable” ve “Mümkün (olabilir)-possible” olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. Bu kriterler 1958’de revize edilerek 11 kriterden 7 sini karşılaması kaydıyla “Klasik” kategorisi eklenmiştir.

 

(A)Kesin RA:En az 6 hafta devam eden 5 kriter olmalı. Dışlama listesindekiler bu kategorinin dışında

(B)Muhtemel RA: En az 4 hafta devam eden 3 kriter olmalı. Dışlama listesindekiler bu kategorinin dışında

(C) RA Olabilir (Mümkün): Aşağıdaki kriterlerden 2 si olmalı.

1.Sabah tutukluğu,

2.Hareketle ağrı veya hassasiyet

Tekrarlayan veya 3 hafta devam eden, doktor tarafından gözlenen

3.Gözle görülür eklem şişliği öyküsü

4.Subkutan nodüller (doktor tarafından gözlenen)

5.ESR veya CRP yüksekliği

6.İritis

              Not:

Dışlama kriterleri bu kategori dışındadır.

Bu gruptaki hastalara RA tanısı ile işlem yapılmamalı, hastalar tanıdaki hatalar için sıkı takip edilmelidir.

(D) Klasik RA: 11 kriterden 7’si mevcut.

 

RA Dışlama Kriterleri (Ayırıcı tanı)

1.Dissemine lupus eritematozusa tipik raş (kelebek şeklinde, folliküller ve atrofik alanlar)

2.Yüksek konsantrasyonda lupus eritematozus hücresi (2 saatten daha kısa süreli heparinli kandan hazırlanmış 2 smear preparatında 4 veya daha fazla)

3.Periarteritis nodozanın histolojik bulguları (arterlerde, perivasküler lökosit infiltrasyonları ve bir miktar eozinofillerle birlilkte segmental nekroz)

4.Dermatomiyozite bağlı  boyun, gövde ve faringeal kaslarda güçsüzlük veya direçli şişlik

5.Kesin skleroderma tanısı

6.Romatizmal ateşin karakteristik klinik tablosu (gezici eklem tutulumu, endokardit, özellikle de subkutan nodül, eritema marginatum veya korea varsa). ASO yüksekliği RA tanısını engellemez.

7.Bir veya daha fazla eklemde akut gut artriti ataklarının karakteristik klinik tablosu, şişlik kızarıklık, ağrı, özellikle kolşisinle geriliyorsa

8.Tofüsler

9.Klinik olarak karakteristik akut enfeksiyöz artrit tablosu (odağı veya orjini belli bakteriyal veya viral enfeksiyonlar . Titreme, ateş, akut eklem tutulumu, başlangıçta gezici veya antibiyotiğe cevap veren)

10.Eklemde tüberküloz basili veya histolojik eklem tüberküloz bulguları.

11.Reiter sendromunun karakteristik klinik bulguları, üretrit ve konjuktivit ile birlikte akut başlangıçlı ve migratuvar.

12.Omuz el sendromunun karakteristik klinik bulguları. Tek taraflı omuz ve el tutulumu, elde diffuz ödem sonrası atrofi ve kontraktür.

13.Hipertrofik pulmoner osteoartropatinin karakteristik klinik bulguları. Çomak parmak, ve/veya uzun kemik şaftında hipertrofik periostitis, özellikle intrapulmoner lezyon varsa.

14.Nöroartropatinin karakteristik klinik bulguları. Nörolojik bulgularla birlikte, tutulan eklem kemiklerinde kondensasyon ve destrüksiyon.

15.İdararın alkalinizasyonuyla açıkça görülen homojentizik asit.

16.Sorkoidin histolojik bulguları veya pozitif Kweim testi.

17.Multipl myelom bulguları. Kemik iliğinde artmış plazma hücreleri veya idrarda Bence Jones proteini

18.Eritema nodozumun karakteristik cilt lezyonları

19.Lösemi veya lenfoma. Doku, kemik iliği veya periferik kanda karakterik hücrelerle birlikte

_________________________________________________________________________________

Romatoid Artrit 1987 ARA Kriterleri

1. Sabah sertliği.

Tutulan eklem ve çevresinde, 1saatten fazla süreli

2. 3 veya daha fazla eklemde artrit

PIP, MCP, el bileği, dirsek, diz, ayak bileği ve MTP olmak üzere, sağ veya solda, 14 eklemin en az 3ünde, aynı anda, doktor tarafından gözlenen yumuşak doku şişliği veya effüzyon. PIP, MCP ve MTP eklemler tek eklem olarak kabul edilmiştir.

3. El eklemlerinde artrit

El bileği, MCP veya PIP eklemlerin en az birinde artrit

4. Simetrik Artrit

Aynı anda, aynı eklemlerdeki simetrik tutulum. PIP, MCP ve MTP eklemlerde mutlak simetri aranmaz.

5. Roumatoid nodüller

Doktor tarafından gözlenen subkutan nodüller. Kemik çıkıntılar üzerinde, ekstansör yüzeylerde veya eklem çevresinde (jukstaartiküler)

6. Serum romatoid faktör

Normal popülasyonda %5’ten daha düşük oranda pozitif sonuç veren her hangi bir yöntemle saptanan yüksek serum RF düzeyi.

7. Radiografik değişiklikler

              PA el ve bilek grafilerinde RA için tipik radyolojik değişiklikler. Eklem çevresindeki kemiklerde erozyonlar veya dekalsifikasyon. Tek başına osteoartritik değişklikler dikkate alınmaz.

 

Bu 7 kriterden 4’ü varsa romatoid artrit tanısı konur.

1-4 kriterler en az 6 hafta sürmelidir.

2 klinik tanısı olanlar dışlanmaz ve aynı zamanda romatoid artritli kabul edilir.

Klasik, kesin veya muhtemel gibi tanımlamalara gidilmemiştir

 ___________________________________________________________________________________

Romatoid Artrit 2010 ACR/EULAR Tanı Kriterleri.

A. Eklem Tutulumu.

              Sinovitin kanıtlandığı şiş veya hassas eklemler.

              Büyük eklemler; olarak omuz, dirsek, kalça, diz veya ayak bileği

              Küçük eklemler; MCP, PIP, 2-5. MTP, başparmak interfalangeal eklemleri ve bileği

              DIP, 1. CMC ve 1. MTP eklemler hariç

 

              1 büyük eklem                                               (0 puan)

              2-10 büyük eklem                                         (1 puan)

              1-3 küçük eklem                                           (2 puan)

              4-10 küçük eklem                                          (3 puan)

              >10 eklem (en az 1’i küçük eklem)              (5 puan)

 B.Seroloji

              RF/CCP negatif                                             (0 puan)

              RF/CCP zayıf pozitif                                    (2 puan) (Zayıf pozitif:  Üst limitin 3 katından az)

RF/CCP güçlü pozitif                                    (3 puan) (Güçlü pozitif: Üst limitin 3 katından fazla)

C.Akut faz reaktanları

              Normal ESR/CRP                                          (0 puan)

              Anormal ESR/CRP                                        (1 puan)

 D.Sinovitin süresi

              6 Haftadan az                                                 (0 puan)

              6 Hafta veya daha fazla                                 (1 puan)

 

              -En az bir eklemde sinovit, 6 – 10 arası puan ve sinoviti açıklayan daha iyi başka bir tanı yoksa kesin RA

              -Simetri, romatoid nodüller ve radyolojik değişiklikler artık gerekli değil.

              -6 haftalık sürede artık ısrar edilmiyor.

              -Sabah tutukluğu yerine CCP kullanılıyor.

              -1 gün önce bir ekleminde sinoviti olan (2 puan) bir hastada RF/ACPA yüksekse (3 puan) ve sedim/CRP yüksekse (1 puan) RA tanısı konabilir.

              -Bu kriterlerin sensitivite ve spesifitesi %70.

 

___________________________________________________________________________________